ANWB-paddenstoel – Een icoon opnieuw ontworpen
Een herontwerp van de iconische ANWB-paddenstoel waarin traditionele ambachten en biobased materialen samenkomen. Voor het Zuiderzeemuseum werd onderzocht hoe een herkenbaar openbaar object een duurzame en eigentijdse toekomst kan krijgen.
Onderzoeksinformatie
Opdrachtgever : Zuiderzeemuseum
Locatie : Enkhuizen, Nederland
Focus : Biobased productontwerp & erfgoed
Materialen : Accoya, sisaltouw, PLA-jutecomposiet
ANWB-paddenstoel – Een icoon opnieuw ontworpen
Sommige objecten zijn zo vanzelfsprekend geworden dat we ze nauwelijks nog zien. De iconische ANWB-paddenstoel wijst al tientallen jaren de weg aan wandelaars en fietsers in heel Nederland. Dit onderzoek verkende hoe zo'n alledaags object opnieuw ontworpen kan worden met biobased materialen, terwijl tegelijkertijd een verbinding wordt gelegd met een traditionele Nederlandse techniek.
Het project werd uitgevoerd in opdracht van het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen, een van de best bezochte openluchtmusea van Nederland. Het museum brengt het dagelijks leven van ruim honderd jaar geleden tot leven met authentieke gebouwen, ambachten en vakmensen. Bezoekers zien er een smid aan het werk, stoelen die met de hand worden gevlochten, paling die wordt gerookt en talloze andere technieken die al generaties lang worden doorgegeven.
Een aantal hedendaagse Nederlandse ontwerpers werd uitgenodigd om een traditionele techniek of materiaal te vertalen naar een eigentijdse toepassing. Mijn opdracht was om de bekende ANWB-paddenstoel opnieuw te ontwerpen met biobased materialen en tegelijkertijd een betekenisvolle relatie te leggen met historische ambachten.
Verspreid over het museum stonden moderne kunststof paddenstoelen tussen historische gebouwen en handgemaakte objecten. Functioneel voldeden ze uitstekend, maar qua uitstraling en materiaalgebruik voelden ze niet thuis in hun omgeving. De uitdaging was om een paddenstoel te ontwerpen die vanzelfsprekend onderdeel werd van het museum, zonder zijn herkenbare vorm te verliezen.
Een kern van Accoya-hout zorgde voor de constructieve sterkte, terwijl de buitenzijde werd bekleed met gevlochten sisaltouw, een materiaal dat direct verwijst naar traditionele vlecht- en touwtechnieken. De kap werd gemaakt uit hetzelfde biobased PLA-jutecomposiet dat eerder werd ontwikkeld tijdens het Watergloed-onderzoek.
De grootste technische uitdaging was het vormen van de complete kap uit één naadloos geheel. Daarvoor werden speciale mallen ontwikkeld en vele materiaalproeven uitgevoerd. De eerste prototypes scheurden doordat het geweven composiet te ver werd uitgerekt. Juist die experimenten brachten een onverwachte kwaliteit aan het licht: door de lichte vervorming werd het weefpatroon sterker zichtbaar, waardoor het oppervlak meer diepte en een rijkere uitstraling kreeg.
De letters werden geprint in biobased PLA en vervolgens zorgvuldig op de paddenstoel aangebracht.
Dit project laat zien hoe erfgoed en innovatie elkaar kunnen versterken. Traditionele ambachten vormden het vertrekpunt voor een eigentijds openbaar object, gemaakt met hernieuwbare materialen en moderne productietechnieken.
Dit project laat zien dat vrijwel ieder product opnieuw ontworpen kan worden met duurzame materialen, zonder zijn herkenbare karakter te verliezen.
